مصاحبه با روزنامه غرب
متن مصاحبه من درگفتگو با روزنامه غرب:
وقتي ماه چراغ مطالعه باشد
مقدمه: علي الفتي از شاعران جوان ديار ماست . كارشناس ارشد ادبيات فارسي است وقريب به دودهه است كه در ادبيات اين سرزمين حضور دارد ،در شعر فارسي از شاعران پركار دهه هشتاد است او درسال 82 بواسطه كتاب (خاكستري) برنده جايزه شعرملي جوانان غرب كشور شد ودرسال 83 كانديد جايزه ملي كارنامه بواسطه كتاب (راخ)ودر سال 88 كتاب (هواي هرات) اش برگزيده جايزه نيما ويكي از 15 كتاب برتر شعر ايران شد ودر سال 89 به علت اظهار نظرات صريح عليه جريان ساده نويسي شعر فارسي از جايزه خبرنگاران ايران ................
الفتي در شعر كردي نيز پا به پاي شعر فارسي اش مي نويسد كتاب (گه رمه شين ) او به چاپ پنجم رسيده است و مجموعه اشعار كردي آزاد اش با عنوان( سانه ناو ) برنده جايزه مولوي كرد بزرگترين جايزه ادبي شعر كردي ايران است مي شود اين كتاب ،كتاب برگزيده پنج سال كتابت شعر كردي در ايران است از الفتي تاكنون اين آثار منتشر شده است:
1-خاکستری ،شعرفارسی پاييز 81
2-راخ،شعر فارسی،پاييز 83
3-گهرمهشين،شعرکردی، چاپ اول شهريور 87
چاپ دوم مهر87 ، چاپ سوم،كتاب صوتي،اسفند88
چاپ چهارم پاييز 90
4-به روايت دوربين روسی ،داستان، مهر 87
5-هوای هرات ،شعرفارسی، بهار88
6-سانه ناو/شعر دوزبانه ،کردی / فارسی،تابستان89
7-آنهاازمرگ ترسيده بودند ، شعر فارسی، پاييز89
8- گيان ، شعركردي ،كلاسيك، تابستان 90
خودتان را براي خوانندگان محترم معرفي كنيد:
علي الفتي متولد خرداد 56 دريكي از روستاي سرپل ذهاب از خانواده اي متوسط ،پدري كارگر با عشقي كه به فرهنگ وهنر داشت ومادري كه چشم به گردش دوك ريسمانش دوخته بوديم تا هراس از زنده بودن را فراموش كنيم وبخشي از عمرم را به بطالت دردانشگاه نيز گذرانده و مابقي نيز بي حاصلي وبيخبري بود .بيوگرافي ما صخره است وبلوط با آب زلال آن روزهاي الوند اهل سرزميني رازآوري كه گرمسيرش مي نامند
اولين شعله هاي شعر را چگونه در خود احساس كرديد؟.
شب هاي تابستان گرمسير را با صداي (حسن زيرك وحشمت لرنژاد) وسعت صدا وكلمات (علي نظر) به روزمي رسانديم تصورش را بفرماييد ماه چراغ مطالعه ات باشد ، جاي سم آهو برروي خاك داغ گرمسير كلمه ات و داخل حيات خانه ات چشمه ي آب روان چاره اي جز شاعري مگر هست .من آدم خوشبختي هستم كه اين همه زيبايي را تجربه كردم .شعر در من ازلي است اميد وارم تا آخر با من بماند
در آغاز با آثار كداميك از شاعران اين سرزمين آشنا شديد ؟0
ببينيد كودكي من وخيلي از هم نسلان ما در جنگ گذشت خودتان بهتر مي دانيد در دوران جنگ مردم استان كرمانشاه چه زندگي سختي با چه محروميت هايي داشتند خيلي از مناطق آب وبرق نداشت ورسانه اي هم نبود نسل ما به شكلي سخت وطبيعي ذهنشان را پرورش دادند با آزمون وخطا با پشتوانه بسيار كم علمي وهنري .من به شخصه با شعر كردي شروع كردم شاهنامه كردي كه گاها نقالي آن رامي خواند ، مرثيه هاي زنان ايل وگوراني هاي معمول در بين مردم كه هركدام پيشينه اي كهن در تاريخ ايران زمين دارند يا به عبارتي ديگر ما طبيعي بار آمديم نه استادي نه روزنامه اي نه جشنواره اي ،تنها جشنواره ما بهار بود با شكوفه هاي زاگرس اش وپاييز كه يادش همييشه به خير است
الفتي باكداميك از شيوه هاي شعري الفت دارد.؟
منظورتان از شيوه اگر قالب باشد در قالب كلاسيك وآزاد تجربه نويسش دارم وهركدام در نوع خود قابليت هاي خاصي دارند ولي واقعيت شعر امروز شعر آزاد وبدون چارچوب هاي ظاهري و قوافي سنگين است واين وضعيت كار را براي شعر كلاسيك ما جدي ودشوار كرده است وعلت اينكه امروز در شعر كلاسيك وزنه هاي سنگين همچون گذشته نداريم ناشي از اين تغييرات است
از چه زماني شعر را بصورت جدي آغاز كرديد؟
من در دهه هفتاد به شكل حرفه اي به مقوله شعر پرداختم ودههاي بسيار دشوار وسرشار از تجربه بود ما در برهه آشفته اي وارد ادبيات شديم واين درنوع خودش هم خوب بود وهم بد ولي نسل آبديده اي را تحويل داد
شعر چه نقشي در تعالي فرهنگ عمومي دارد؟
بطور كلي هنر از ديرباز باسابقه ترين نوع ارتباط در بين بشر بوده است ودر اين ميانه شعر نيز كاركرد بسيار مهمي داشته ودارد شعر يكي از قويترين كالاهاي فرهنگي است گاها با يك بيت يا يك سطر شعر روابط اجتماعي وفردي بوجود مي آيد كه طي آن صرفه جويي هاي فكري ،زماني،ارتباطي مي شود در شعر مديريت زمان نقش بسيار مهمي دارد
شعر از ديدگاه شما چيست؟
شعر آينده بشري را در زمان حال ترسيم مي كند ،ذهن عجيب وپيچيده ي آدمي را در شعر مي توان به راحتي تصور كرد ،اوتوپياي موعود ذهن هرآرزوگري است ،آزادي محض است
فكر مي كنيد غزل هنوز توانايي ارتباط با مردم را دارد؟
غزل بواسطه ظاهر زيبايش شكل زيبايي از آهنگ هيجاني است واين مسئله امتيازي براي غزل است. موسيقي ظاهري بسيار قوي وآشنايي ديرينه مخاطب با اين نوع از شعر عوامل ماندگاري غزل است البته غزل تا به امروز دوره هاي مختلفي را داشته است وبه نظر من شعر هردوره اي را بايد با شرايط واوضاع آن دوره بررسي كرد كمي بي انصافي است من بيشتر به شعر خوب فكر مي كنم تا قالب غزل يا آزاد
در سال هاي اخير اشعار زيادي به زبان كردي وگويش هاي آن سروده شده است علت نوشتن دراين دوره چه بوده است وبطور كلي آينده شعر كردي كرمانشاه را چگونه مي بينيد؟
ببينيد كرمانشاه موقعيتي استراتژيك در بين شهر هاي ايران ومناطق كردنشين دارد اغلب اتفاقات فرهنگي در كرمانشاه رخ داده وبه ساير مناطق كرد نشين چه در ايران وچه در عراق صادر شده است ودراين ميان شعروموسيقي برجسته ترين است هركدام از اقوام استان داراي توليدات مختلف فرهنگي هستند ،اورامانات با سياچمانه وبالندگي بيش از چند هزار ساله اش ،مردم لك با اشعار زيبا و آواي عظيم (مور) وايل گوران وسنجابي با اشعار منظوم وصداي تنبور اش ، كلهر ها با روايت گري واشعار زيبا وتاثير گذار يا نواي زيباي (هوره) مردم كليايي با تك بيت هاي نغزشان كه در تمام مناطق كردنشين روزگاري به عنوان كالاي فرهنگي مبادله شده است يا تاريخ دينور يعني شكل فشرده ي ايران در آن حوالي .بي شك اين مردمان سابقه اي كلان دارند در طول دوره هاي تاريخي توليدات فرهنگي بسياري به ساير بلاد داشته اند .اتفاق اوليه فرهنگ اول در كرمانشاه بوده است بعد ساير مناطق . من تاريخ دان نيستم ولي بعنوان يك مخاطب مي توانم نظر دهم كه موانعي در طول تاريخ مانع از حضور كرمانشاهي ها در دوران پس از كلاسيسم ومدرنيزم در عرصه فرهنگ وهنر بوده است كه بخشي از آن مربوط به نگاههاي فئودالي وساختار خان وخانبازي بوده ودراوايل انقلاب نيز نگاه ناسيوناليزم يا همان( پان ايرانيستي) كه مانع از حضور فرهنگي اقوام استان در ساختار جامعه بوده . ولي طبيعي است وقرار نيست هميشه همه چيز خوب باشد . به هر حال سرزمين ايران عزيز متشكل از همين اقوام كردولر ،ترك،فارس،عرب،طبري ،بلوچ وتات است وغرب ايران نيز سرزمين آبا واجدادي كردان است وخوشحاليم كه صاحبان لايقي براي اين خاك هستيم .تاريخ مردم ما برهمگان روشن است كدهايي براي شناسايي وتشخيص اصالت افراد دركرمانشاه هست كه بعضي ها آن را ندارند ولي ادعاي مالكيت بركرمانشاه را دارند . شعر وادبيات كردي در كرمانشاه نيز با وجود اين همه تنگ نظري ها مسير طبيعي و واقعي خود را مي پيمايد وهيچ مخالفت يا ممانعتي از سوي قانون نيز براي آن اعمال نشده وانشاالله درآينده نيز نخواهد شد آنان كه سعي مي كنند فعاليت هاي اقوام مختلف ايراني را خطوط قرمز جلوه دهند در اصل دشمنان مردم هستند كه امروزه با اين گونه شعاري سعي در ايجاد اختلاف در بين مردم وسلب آرامش دارند آنها پابه پاي اپوزوسيون از كوچكترين فرصتي براي گل آلودكردن فرهنگ عمومي مردم استفاده مي كنند كه تاكنون موفق نبوده اند ، جريان شعر كردي در كرمانشاه يك جريان فرهنگي، هنري ،ادبي است ومايه مباهات وافتخار همگان است واگر فعاليت خوبي طي بيست سال اخير صورت گرفته است با حمايت قانون مردم وگاها مسئولين دلسوز بوده است . واز همه مهمتر در وضعيت جديدي كه جهان در آن قرار دارد خيلي از گويش ها وزبانهاي غير رسمي يك كشور كه در دوران كلاسيسم ومدرنيزم مجال موجوديت رسمي نداشته اند در اين وضعيت پست مدرنيزم دست به باز آفرينيهاي تازه زده اند واين را بدانيم رفتاري كاملا طبيعي ومنطقي است مطمئن باشيد درآينده بيشتر از اين نوع شعر خواهيم شنيد ودر مرحله گذار هستيم تا شعري كاملا به روز وحرفه اي ارائه شود
چه پيامي براي شاعران در راه داريد؟
من خودم هم در اين راه نوپا هستم تازگي تصميم تازه تري براي نوعي نوشتن گرفته ام ولي تجربه اين چندسال اين را به من مي گويد كه ادبيات برخلاف خيلي از هنرهاي ديگر نياز به صبوري ،استقامت وپشتكار دارد وبايد خيلي از ريزه كاريهاي را دانست ومرعوب خيلي از جريانات روزمره نشد وبايد به آن بصورت حرفه اي نگاه كرد نه از سرتفنن شعر خيلي دشوار است .